Matematyka sensoryczna dla dwulatków

Dwulatek poznaje świat całym sobą i wszystkimi zmysłami: dotyka, wącha, próbuje, słucha i patrzy. Dla tak małego dziecka nauka nie odbywa się przy stoliku, przy książkach czy kartach pracy. Dziecko potrzebuje uczyć się całym sobą – w codziennych doświadczeniach, w zabawie i „przy okazji”. Matematyka sensoryczna, czyli taka, która angażuje wszystkie zmysły, jest najbardziej naturalną formą nauki.

Dlaczego warto wykorzystywać zmysły do nauki matematyki?

Małe dzieci uczą się przez bezpośrednie doświadczanie – kiedy coś ugniatają, sortują, przesypują, smakują, wąchają, jedzą, skaczą, biegają, pokonują przeszkody. Wtedy ich mózg pracuje najbardziej optymalnie. Właśnie wtedy powstają pierwsze pojęcia matematyczne, takie jak: miękkie, twarde, małe, duże, pełne, puste, takie samo, inne. Matematyka w formie sensorycznej staje się przygodą i zabawą, a nie typową nauką.

Które zmysły angażujemy, ucząc się matematyki?

W matematyce sensorycznej pracują wszystkie zmysły:

• Dotyk: dziecko porównuje wielkości, faktury i kształty.
• Wzrok: dostrzega różnice, podobieństwa, kolory i układy przestrzenne.
• Słuch: uczy się rytmów, powtarzalności, nazw liczebników, wierszyków czy piosenek.
• Ruch (zmysł propriocepcji): wspiera rozumienie pojęć takich jak: wysoko–nisko, blisko–daleko, szybko–wolno.
• Węch: pomaga w nauce pojęć i może wywoływać pozytywne emocje (np. klasyfikacja zapachów, zabawa pachnącą ciastoliną).
• Smak: liczenie zjedzonych owoców, określanie cech przedmiotów (np. „Jaki smak ma ta potrawa?”).

Ucz się razem z dzieckiem

Najlepszym nauczycielem matematyki dla dwulatka jest uważny i świadomy dorosły. Nie trzeba tłumaczyć ani poprawiać – wystarczy towarzyszyć i nazywać to, co dziecko robi, a przy tym stworzyć przestrzeń pełną możliwości doświadczania świata. Nazywanie tego, co dziecko robi i czego doświadcza, pomaga mu odnaleźć się w świecie. Mówienie np.: „Tu są cztery kamienie”, „Założyłeś dwa buty”, „Ten słoik jest większy, a ten mniejszy”, „Przekroimy banana na pół”, „Podaj mi krótszy sznurek” daje dziecku poczucie bezpieczeństwa i rozwija jego potencjał poznawczy. Wspólne odkrywanie świata buduje relację i daje dziecku poczucie bezpieczeństwa. Dla dorosłego to także okazja, by spojrzeć na matematykę bez stresu, w prosty i przyjemny sposób. Kiedy dziecko jest akceptowane i kochane, czuje relację i bliskość, dużo szybciej i efektywniej się uczy. Towarzyszenie to także inwestycja w późniejszą samodzielną zabawę dziecka. Możesz pobawić się razem z nim przez jakiś czas, pokazać zabawy, zorganizować przestrzeń…

A potem… wypij kawę, a dziecko będzie się uczyło samo

Gdy dziecko pozna już sposób zabawy i „naładuje się” obecnością rodzica czy dorosłego – warto pozwolić mu działać samodzielnie. Dziecko, bawiąc się swobodnie, samo powtarza doświadczenia, porządkuje je i utrwala zdobyte umiejętności; ma możliwość eksperymentowania. A dorosły? Może spokojnie wypić kawę, wiedząc, że zabawa właśnie zamieniła się w naukę.

Matematyka sensoryczna nie wymaga specjalnych pomocy ani planów. Wystarczy uważność, codzienne przedmioty i zgoda na dziecięcą ciekawość. To najlepszy fundament pod przyszłą naukę – bez presji, za to z radością.