Matematyka i kreatywność

Wielu osobom matematyka kojarzy się z zestawem sztywnych reguł, wzorów, jedną poprawną odpowiedzią. Tymczasem można spojrzeć na matematykę jako przestrzeń do wykorzystania kreatywnego myślenia. To właśnie twórcze myślenie pomaga odkrywać zależności między liczbami, szukać różnych sposobów na rozwiązania zadań i budować głębokie rozumienie działań matematycznych. Coraz więcej nauczycieli i rodziców stara się łączyć naukę matematyki z zabawą, eksperymentowaniem i zadawaniem niestandardowych pytań. W dobie Internetu i dezinformacji dawanie dzieciom zadań niestandardowych będzie sprzyjało ich rozwojowi oraz dawało przestrzeń do nauki krytycznego myślenia.

Co łączy matematykę i kreatywność?

Matematyka to nie tylko zapamiętywanie schematów i rozwiązywanie działań. W rzeczywistości to dziedzina oparta na odkrywaniu, analizowaniu i szukaniu różnych dróg prowadzących do rozwiązania problemów. Kreatywność w matematyce może polegać na znajdowaniu kilku sposobów rozwiązania tego samego zadania, dostrzeganiu zależności między liczbami, tworzeniu własnych przykładów i problemów, rozwijaniu myślenia logicznego, zadawaniu pytań otwartych. Dzieci, które uczą się matematyki w twórczy sposób, uczą się także w sposób bardziej trwały i przyjemny. Zaczynają zdobywać ciekawość i chęć odkrywania świata oraz królowej nauk.

Dlaczego twórcze myślenie jest ważne w nauce matematyki?

Rozwijanie kreatywności w nauce matematyki ma ogromne znaczenie dla dalszej edukacji dziecka. Przede wszystkim pomaga budować rozumienie działań matematycznych oraz rozwija motywację do nauki, dziecko widzi po co to robi, a nie tylko uczy się na pamięć. Dziecko nie tylko będzie znało wynik działania i podawało go z pamięci, ale także będzie umiało wyjaśnić, dlaczego tak jest. Twórcze podejście rozwija także umiejętność rozwiązywania problemów. W późniejszych etapach edukacji matematyka coraz częściej polega na analizowaniu sytuacji i dobieraniu odpowiedniej strategii, czyli właśnie wymyślaniu rozwiązania, a więc korzystania z kreatywnego myślenia. Do tego potrzeba odwagi i wiary w siebie, dlatego ważne jest włączanie kreatywnego myślenia w naukę matematyki już od początku edukacji. Istotne tutaj będzie również uczenie i przypominanie, że błędy nie są porażką, a możliwością do szukania innego rozwiązania.

Kreatywne zabawy do kolorowych Kart z Gier Logicznych

Na chwilę odejdźmy od matematyki, spróbujmy skupić się tylko na myśleniu twórczym. Poniżej kilka ćwiczeń do Kart, które będą rozwijały twórcze myślenie:

- z kolorowych kart ułóż obrazek;

- przygotuj zieloną, czerwoną i niebieską kredkę oraz kartkę.

Będziemy rysować dzieło składające się tylko z figur geometrycznych. W swojej kolejce każdy rysuje jedną figurę w kolorze jaki wylosuje na karcie. Najpierw losowanie karty, potem rysowanie jednej figury, a potem przekazujemy kartkę kolejnej osobie.

- wylosuj jedną kartę i podaj jak najwięcej przedmiotów w tym kolorze;

- wylosuj kartę i opowiedz, jak wyglądałby świat, gdyby cały był w tym kolorze;

- wylosuj jedną kartę i opowiedz, jak wyglądałby świat, gdy nie istniał ten kolor;

- wylosuj jedną kartę i opowiedz jak wyglądałby dzień, gdybyś widział tylko ten kolor;

- wylosuj dwie karty i opowiedz, co by się stało, gdyby te kolory się zamieniły, jak wyglądałby świat? Możesz to narysować.

Zadania niestandardowe z Kartami Grabowskiego Dodawanie i odejmowanie

Do tych zadań potrzebujemy Kart Dodawanie i Odejmowanie. Poniżej kilka ćwiczeń, które będą wspierały rozwój umiejętności matematycznych i kreatywne myślenie:

1. Znajdź jak najwięcej działań: dziecko losuje trzy lub cztery Karty i próbuje z nich ułożyć jak najwięcej prawidłowych działań, a potem układa działania nieprawidłowe i dorosły ma za zadanie je poprawić, a dziecko sprawdza, czy dorosły dobrze poprawił.

2. Tajemniczy wynik: dorosły pokazuje Kartę z wynikiem (od 11 do 20), zadaniem dziecka jest ułożenie różnych działań, które dają taki wynik. Potem dziecko losuje jedną Kartę (od 0 do 10) i układa działanie, w którym będzie występowała ta Karta, ale jej nie pokazuje (kładzie zakrytą). Dorosły musi odgadnąć, jaką Kartę ma dziecko. Następuje zamiana ról.

3. Największy i najmniejszy wynik: Z kilku wylosowanych Kart dziecko układa dwa działania: jedno z największym możliwym wynikiem, drugie z najmniejszym

4. Matematyczna historia: losujemy kilka Kart, układamy je w losowej kolejności, następnie do tych Kart tworzymy historię, uczestnicy po kolei mówią jedno lub kilka zdań historii i wykorzystują do tego kolejno ułożone liczby.

5. Matematyczny rysunek: losujemy kilka Kart i tworzymy obrazek, na którym będą liczby z Kart (albo liczby elementów, albo cyfry wkomponowane w obrazek).

Matematyka i kreatywność są ze sobą ściśle powiązane. Twórcze podejście do liczenia pozwala dzieciom lepiej zrozumieć liczby, rozwijać logiczne myślenie i budować pewność siebie w rozwiązywaniu zadań